و ان تلد المرأة حية خير من أن تلدا لولد كما قال سعدى : زنان باردار اى مرد هشيار ! * اگر وقت ولادت مار زايند از آن بهتر به نزديك خردمند * كه فرزندان ناهموار زايند ترجمه : گفته شده كه فضيلت و برترى اشخاصى كه داراى عيال مىباشند بر اشخاص بىزن و عزب ، مانند فضيلت اشخاصى است كه در راه خدا جهاد كردند بر كسانى كه از جهاد رفتن خوددارى كردند . ركعتى نماز از مرد عيال‌دار افضل است از هفتاد ركعت نماز مرد بىزن عزب . تمام اين فضيلت‌ها براى زن گرفتن و بقاى نسل و محفوظ ماندن از زنا است ؛ و تأكيد در نكاح جارى است تا سال هزار يكصد از هجرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله كه حد فضيلت نكاح است ، همچنان‌كه فرمود صلّى اللّه عليه و آله : وقتى كه برسد سال به يكهزار و صد و هشتاد هجرى بر امت من حلال مىشود عزوبت يعنى عيال نگرفتن و گوشه‌گيرى از خلق و از ترس ، رفتن بر كوه‌ها ، براى اينكه خلايق از سال يك هزار و دويست اهل جنگ و كشتار مىشوند . پس تربيت توله سگ در آن زمان بهتر است از تربيت اولاد و اگر زن مار بزايد بهتر است تا اينكه فرزند زايد . در بيان چهار چيز كه در آن خطر عظيم است قال بعض الحكماء : من القدماء ، أربعة على خطر عظيم : أحدهم من قلّد السلطان أمره ظاهر او خالفه باطنا الثانى من اختصّه بخلوته دون خواصه الثالث من اختصّه بالنّداء من بين أقرانه الرابع الوزارة لسلطان الأحمق . ترجمه : يكى از حكماء و دانشمندان قديم گفته : چهار چيز است كه خطر بزرگ دارد ؛ اول : كسىكه اطاعت كند امر سلطان را در ظاهر و مخالفت امر او كند در باطن ؛ دوم : كسىكه اختصاص دهد او را در خلوت خود دون خواص خود ؛ سوم : كسىكه اختصاص داده شود به صدا زدن او در بين اقرانش ؛ چهارم : وزارت سلطان احمق . تمثيل بر حسب عرف و عادت سگان بر يكديگر صدمه مىزنند و با هم مىجنگند مادامىكه دشمنى نبينند ، امّا هرگاه دشمنى ديدند در دفع او متفق مىشوند چنان كه اگر انسان يا